1. YAZARLAR

  2. Abdurrezzak Çelik

  3. SİİRT’TE OSMANLI DÖNEMİ BELEDİYECİLİK (ŞEHREMANETİ)
Abdurrezzak Çelik

Abdurrezzak Çelik

Yazarın Tüm Yazıları >

SİİRT’TE OSMANLI DÖNEMİ BELEDİYECİLİK (ŞEHREMANETİ)

A+A-

           Osmanlı Devleti’nde 1854-1856 Kırım Savaşı sırasında İngiltere ve Fransa ile yapılan ittifakın etkisiyle ilk belediye idaresi kurulma çalışmaları başlamıştır. Çalışmalar neticesinde 1855 yılında İstanbul’da Şehremaneti kurulmuştur. Paris’teki belediye teşkilatı örnek alınarak gayrimüslimlerin yoğun olarak yaşadığı Galata ve Beyoğlu bölgelerinde belediye hizmetlerinin görülmesi amacıyla Altıncı Daire-i Belediyesi kurulmuştur.

        Ülkede 1864 yılında uygulanmaya konulan Vilayet Sistemine, 25 Temmuz 1867 tarihinde çıkartılan kanunla Belediye Teşkilatı vilayet sistemine dâhil edilmiştir. 1870 yılında belediye idaresinin tüm ülkede uygulanmasına karar verilmiş, 1871 tarihli İdare-i Umumiye-i Vilayet Nizamnamesiyle gerekli yasal düzenlemeler tamamlanmıştır. Belediye reisi, vali veya mutasarrıf tarafından hükûmet memurları arasından görevlendirilmiştir. Yine belediye bünyesinde görev yapmak üzere belediye meclisleri oluşturulmuştur. Meclisin görev ve çalışma usulleri belirlenmiştir. Buna göre “Belediye meclisleri bir başkan, bir yardımcı ve altı üyeden oluşur. Ayrıca danışma üyesi olarak bir mühendis ile memleket tabibi bulunmaktadır. Meclis haftada iki kere ve gerektiğinde olağanüstü toplanmaktadır. Meclis üyelerinin üçte ikisi toplanmadıkça görüşmelere başlanamazdı. Kararlar oy çokluğuyla alınır, eşitlik halinde ise başkanın oyu hangi taraf ise o taraf oy çokluğu kabul edilirdi.”   

         Belediye meclisinin başlıca görevleri; imar işlerine bakmak, genel su ihtiyaçlarını karşılamak, halkın toplandığı yerlere, nakliye araçlarının düzenini ve ücretlerini zabıta güçleri ile denetlemektir. Şehir ve kasaba aydınlatmalarını, mesire alanlarının bakım, yapım masraflarını görüşmek, yol, sokak ve geçitlerin yapımını sağlamak, itfaiye işlerine bakmak, belediye dairesinin gelir, gider ve kira işlemlerini düzenlemek, belediyenin koyduğu düzene aykırı hareket edenlere ceza vermek gibi çeşitli görevleri de bulunmaktadır” gibi yükümlülükler yasal dayanağa bağlanmıştır.  

      1871 yılında Siirt sancağında ilk belediye başkanı görevini Hacı İsmail Efendi yapmıştır. Belediyenin ilk hizmeti su ihtiyacının giderilmesine yönelik çalışmalarda olmuştur. 1887 yılında Siirt’in su ihtiyacını karşılayan çeşmelerdeki su miktarının azalması üzerine mevcut çeşmelerin temizlenmesi yönünde çalışmalar yapılmıştır.  

         Şehir etrafında Botan ve Kezer gibi akarsular geçiyor olmasına rağmen şehrin akarsulara göre yüksekte bulunması bu su kaynaklarından yeterince istifade edilmesini zorlaştırması nedeniyle şehrin artan su ihtiyacını karşılamak için su kanalları yapılmıştır.     

         Siirt’in çözüm bekleyen bir diğer problem, kanalizasyonun olmamasıdır. Şehirde bir alt yapının bulunmayışı, bununla beraber artan nüfus miktarı atık suların bir çevre ve sağlık problemine dönüşmesine sebep olmuştur. Siirt’te ilk alt yapı çalışması 1888 yılında gündeme gelmiştir. Evlerden ve iş yerlerinden sokaklara akan atık sular kokusu ve görüntüsüyle halkı rahatsız etmekte bununla birlikte bir takım sağlık sorunlarını ortaya çıkarmıştır.  Masrafları belediye tarafından karşılanmak üzere biner metre uzunluğunda yedi kanalizasyon hattının inşasının uygun olacağına karar verilerek bu yönde çeşitli çalışmalar yapılmıştır.  

        Osmanlı döneminde Siirt’te belediyenin yaptığı ilk çalışmalar su ihtiyacının giderilmesi ve kanalizasyon yapımı çalışmalarında olmuştur. 

Bu yazı toplam 1099 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

YORUMUNUZ UYGUNSUZDUR!
4 Yorum